In het laatste jaar van mijn opleiding Nederlands volgde ik een workshop ‘Sollicitatiebrieven schrijven’. Doel was om 2 brieven te schrijven. Een brief op basis van een advertentie en een open-sollicitatiebrief. Voor de tweede categorie leverde ik de brief in waarmee ik mijn stageadres ‘aan de haak had geslagen’. Mijn docent fronste zijn wenkbrauwen, haalde een keer diep adem en zei toen: “Je denkt toch zeker niet dat ik deze brief serieus ga nakijken?” Verbouwereerd vroeg ik: “Waarom niet?”. Hij antwoordde: “Dit is geen sollicitatiebrief!” Even was ik stil. Ik raapte al mijn moed bij elkaar en zei toen: “Dankzij deze brief heb ik wel 8 maanden stage gelopen bij een grote uitgeverij”.
Verkoopbrief van jezelf
Sinds enkele jaren geef ik schrijf- en presentatietrainingen aan HBO-studenten. Daaronder valt ook een workshop ‘Sollicitatiebrieven schrijven’. Tijdens deze workshop maak ik studenten ervan bewust dat een sollicitatiebrief een verkoopbrief van jezelf is. Alle beproefde technieken voor verkoopbrief gebruik je dus ook in een sollicitatiebrief. Een van mijn studenten klampte me deze week aan. Hij had zijn sollicitatiebrief ingeleverd bij een ander vak. De docent – werkzaam in de werving & selectie – keurde zijn brief af. De student was verbaasd. En terecht. Ik vertelde hem dat ik 16 jaar geleden een vergelijkbare ervaring had gehad. “Kies de aanpak waarbij je jezelf het prettigst voelt”, zei ik hem. “En bedenk dat jij niet de enige bent die solliciteert. Opvallen en echt iets van jezelf blootgeven zijn doorslaggevend.”
Knippen en plakken kan iedereen
Enkele jaren geleden schreef ik voor een adviesbureau enkele sollicitatiebrieven voor kandidaten die hun eigen verhaal niet op papier kregen. Voordat ik achter mijn pc plaats nam, kreeg ik een uitgebreide briefing. Al snel liep ik helemaal vast. Ik besloot aan de bel te trekken. Ik zei tegen mijn opdrachtgeefster: “Al die brieven die ik voor jouw kandidaten schrijf, lijken op elkaar.” Ze gaf me ongelijk. “Ik kan kandidaten geen 50 euro vragen voor een sollicitatiebrief”, zei ze. ”Daarom is standaardisatie van de brieven en cv’s die ik lever heel belangrijk.” Na drie brieven besloot ik mijn werkzaamheden voor het adviesbureau te stoppen. Ik dacht: knippen en plakken kan iedereen.
Te veel grijze mussen
Een half jaar later besloot ik te stoppen bij mijn toenmalige werkgever: een grote educatieve uitgever. Ik bood de afdeling P&O aan om te helpen bij de werving en selectie. ”Graag”, zei de personeelsfunctionaris. “Jij weet immers het beste wat we van een tekstschrijver vragen.” Ruim honderd kandidaten wilden graag mijn opvolger worden. Na 20 brieven doorgeploegd te hebben, kon ik maar één conclusie trekken: bijna iedereen gedraagt zich op papier als een grijze mus. Ze hadden met belangstelling de vacature gelezen. Naar aanleiding hiervan hadden ze een brief geschreven. En in de functie van ‘tekstschrijver’ zagen ze een nieuwe uitdaging. Oh ja, ze waren ook nog flexibel ingesteld en heel creatief.
De kunst van het opvallen
Ook uit het restant van de brieven maakte ik op dat veel sollicitanten de kunst van het opvallen niet in de vingers hebben. Ze durven op papier geen paradijsvogel te zijn. De Nederlandse mentaliteit is doorspekt van ‘Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg’. Handboeken voor sollicitatiebrieven zijn hiervan sprekende voorbeelden. Ik ben geen voorstander van boekverbranding, maar voor deze handboeken maak ik graag een uitzondering. Hoe kun je op papier wel een paradijsvogel zijn? Graag zet ik enkele tips op een rij.
Handige tips voor opvallende sollicitatiebrieven
- Bel of bezoek de website voor extra achtergrondinformatie.
- Schrijf je sollicitatiebrief volgens de AIDA-formule (Aandacht – Interest – Desire – Action)
- Hanteer in de lopende tekst de 3-deling: Motivatie, Achtergrond, Ambitie.
- Vermijd open deuren zoals ‘Naar aanleiding van uw vacature in …’ of ‘Uw advertentie in De Volkskrant trok mijn bijzondere aandacht. Laat direct iets van jezelf zien.
- Gebruik blikvangers (afbeelding, kopregel, tussenkopjes en Tip of PS): ook het scannen van een sollicitatiebrief is een secondespel.
- Geef geen opsomming van het functieprofiel in je brief. Beschrijf in voorbeelden dat je flexibel, creatief en resultaatgericht bent.
- Laat je niet tegenhouden door de eis dat een brief op één A4 moet passen. Kies liever voor ruime marges (3cm), en voldoende interlinie (1,25) en benut de kracht van witruimte (lucht) in een brief.
- Besteed extra veel aandacht aan de uiterlijke vormgeving van je brief, cv en envelop. Een brief in een A4-plus envelop met kartonnen achterkant valt direct op tussen al die kabinetsenveloppen.
Gebruik bovenstaande informatie ook voor het schrijven van een acquisitiebrief. Meer weten over mijn aanpak voor solliciteren ? Bekijk de presentatie die ik gebruik bij de workshop solliciteren.
